نوشته مژگان بنگر كارشناس ارشد روانشناسي رشد كودكان و نوجوانان فرايندي پيچيده و چند بعدي است كه برخي از ابعاد آن قابل سنجش و اندازه گير هستند. يكي از مهمترين ابعاد رشد كودك، رشد هوش است كه نظير رشد هيجاني در طي يك فرايند حساس و ظريف و از طريق تسهيلات محيطي و موهبت هاي فطري تحول مي يابد. علاوه بر يادگيري در درون خانواده و متغيرهاي فرهنگي و اجتماعي ديگر، تحصيلات رسمي كودك در مدرسه براي افزايش توان بالقوه عملكرد او در زندگي كاملاً ضروري است. كودكي كه نتواند به اندازه كافي و مناسب از آموزش رسمي مدارس استفاده كند در زندگي با مشكل مواجه خواهد شد. خوشبختانه امروزه شناخت دقيقي از چگونگي رشد هوش و شناخت كودكان وجود دارد. نمره هاي 85 و بالاتر از آن در آزمونهاي استاندارد هوش نشان دهنده هوش عادي هستند. نمره هاي كمتر از 71 نشان مي دهند كه كودك با برخي از محدوديتها و عقب ماندگي ها در عملكرد هوشي خود مواجه هست. نمره هاي بين 70 تا 84 نشان دهنده هوش مرزي يا ديرآموزي مي باشند. واضح است كه كودكان ديرآموز بر اساس نمره آزمون هوش، جايگزيني آموزشي و روشهاي آموزشي تعريف مي شوند. اين كودكان در عملكرد رفتارهاي انطباقي ضعيف بوده و نه تنها در معرض خطر شكست تحصيلي قرار دارند بلكه از نظر بهداشت رواني نيز در مخاطره قرار دارند. از طريق آزمونهاي استاندارد، علائم و نشانه هاي رفتاري ، شناختي و عاطفي مي توان اين دانش آموزان را شناسايي نمود. اين كودكان عقب مانده نيستند اما داراي ويژگي هاي خاصي هستند. يادگيري اين كودكان ديرتر صورت مي گيرد و اصطلاحاً كندآموز هستند. نمره هاي آنها در مدرسه ضعيف است و ممكن است در بعضي از كلاس ها مردود شوند. اين كودكان رفتارهايي دارند كه منعكس كننده توجه و تمركز ضعيف، تاًخير و كندي در پاسخدهي، گرايش به سوي فعاليتهاي عيني و ابتدايي، اختلاهاي عمومي، بيش فعالي، تكانشي بودن، تحمل كم در برابر ناملايمات و محروميت ها، نوسانات خلقي، عواطف ابلهانه، دلتنگي، خشم، ترس و پايين بودن اعتماد به تفس آنها مي باشد. اين كودكان بسياربي تجربه به نظر مي آيند. با اين همه، اين دانش آموزان به آساني از سوي متخصصان و پزشكان تشخيص داده نمي شوند. بيشتر اوقات كودكي كه داراي اختلال بيش فعالي/كمبود توجه و يا اختلال يادگيري تشخيص داده مي شود داراي يك شرط اساسي هوش مرزي است كه با مشكلات شديد توجه و تمركز مشخص مي شود. معمولاً مشكلات عاطفي و رفتاري نيز به مشكلات تحصيلي اين كودكان اضافه مي شود. تشخيص دشوار و اكثراً نادرست موجب مي شود كه مداخلات به نتايج ضعيفي منجرشوند و يا گاهي اختلالات بيشتري براي كودك ايجاد كنند. مشكلات تحصيلي كودكان ديرآموز ;اين كودكان بيشتر در درسهاي رياضيات و فارسي با مشكل مواجه مي شوند. نتايج امتحاني آنها از ساير همكلاسانشان كمتر است. نتايج ممكن است آنقدر ضعيف باشد كه آنها را به كلاس و پايه پايين تر منتقل كنند. كلاس اول و دوم ابتدايي براي اين دانش آموزان بسيار دشوار است اما بعد از كسب مفاهيم لازم و در كلاسهاي سوم و چهارم مشكلات كمتري دارند. اين كودكان در كلاس اول، در شناخت و تشخيص حروف، خواندن درس و يا درك معناي چيزي كه خوانده اند مشكل دارند. بسياري از آنها تمايلي به نوشتن ديكته نشان نمي دهند و آنهايي كه ديكته مي نويسند اشتباهات زيادي مرتكب مي شوند. كودكان ديرآموز اعداد را مي شناسند اما در محاسبه هايي كه حاصل آنها بيشتر از 10 باشد مشكل دارند نمي توانند از 10 به 1 بشمارند و روابط و نظم حاكم بين اين اعداد را درك نمي كنند. حل مسائل رياضي براي آنها بسيار دشوار است. در سال دوم، اين كودكان برخي از مفاهيم مربوط به كودكان عادي را كسب كرده اند اما هنوز در خواندن و درك معناي متن مشكلاتي دارند. براي آنها خيلي سخت است كه جمله هاي ساده اي در مورد خودشان بگويند يا بنويسند. هنوز در ديكته مشكلات زيادي دارند و در حل مسائل رياضي ضعيف هستند. ; در پايان سال سوم، برخي از تواناييهاي اين كودكان پيشرفت قابل ملاحظه اي نشان مي دهد. آنها مي توانند به طور مستقل و بدون نظارت مستقيم يك متن را بنويسند و تلفظ آنها نسبت به سالهاي قبل خيلي بهتر مي شود. با اين وجود، اول حروف و سيلابها را مي خوانند و سپس آنها را به هم متصل مي سازند و نمي توانند به سوالاتي كه در باره يك متن از آنها پرسيده مي شود جواب دهند. تقريباً 25% دانش آموزان ديرآموز بر عمل جمع و تفرق مسلط مي شوند اما همچنان در ضرب ، تقسيم و حل مسائل رياضي مشكل دارند. اين كودكان كمتر از ساير كودكان موفق به گذراندن امتحان نهايي كلاس پنجم مي شوند و احتمال ترك تحصيل در دوره راهنمايي در آنها زياد است به طور كلي سن ذهني اين كودكان از سن ذهني كودكان همسن كمتر است. از نظر هوش كلامي ، گنجينه لغات كمتري دارند. ;آنها به سختي مي توانند چيزهايي را كه در تصوير مي بينند بيان كنند. اين كودكان به جاي آنكه اعمال و فعاليتهاي يك تصوير را توصيف كنند ، چيزها را نام مي برند. ;ظرفيت و دامنه حافظه كوتاه مدت آنها كمتر است تفكر آنها بيشتر عيني، ملموس و انعطاف ناپذير است و كمتر قادر به بازگشت پذيري هستند. در مقايسه كردن امور با هم مشكل دارند. نمي توانند از دانش رياضي خود در خارج از محيط مدرسه استفاده كنند. آگاهي و جهت گيري زماني آنها ضعيف است. نقاشي هاي اين كودكان بسيار ساده، ناپخته و با جزئيات كمتري همراه است. مهارتهاي فراشناختي آنها بسيار ضعيف است. آنها نمي دانند كه چه چيزي يادگيري آنها را كاهش مي دهد و چگونه مي توانند يادگيري خود را افزايش دهند. يادگيري اين كودكان ناقص و بسيار كند است. دانش آموزان ديرآموز در انجام تكاليف يادگيري بسيار بي دقت عمل مي كنندزيرا: توجه به درس و تكليف را خيلي زود دست مي دهند و خيلي زود به اين نتيجه مي رسند كه درس را خوب ياد گرفته و يا تكليف را كامل كرده اند اين كودكان تكاليف و تمرينات خود را دست كم مي گيرند و زمان كافي براي يادگيري آنها اختصاص نمي دهند. زمان فيزيكي صرف شده از سوي اين كودكان كمتر از سايرين نيست اما كوتاهتر از آن چيزي است كه براي توانايي يادگيري آنان مناسب باشد. هرچند ديرآموزان از چند استراتژي فراشناختي استفاده مي كنند، اما يادگيري آنها مكانيكي است. آنها تلاش نمي كنند كه بين قسمتهاي مختلف درسي كه ياد مي گيرند يك رابطه منطقي ايجاد كنند.
فردي از نظر رواني سالم است كه بتواند از وضعيت و موقعيت اجتماعي خود استفاده نموده، از عهده وظايف محوله به خوبي برآمده و از انجام آن احساس رضايت و خرسندي نمايد. بنابراين اگر ما داراي رواني سالم هستيم بايد از بروز فشارهاي مختلف، دلهره، ترس بيهوده، تنشهاي عصبي، خستگيها و ناراحتيها در زندگي خود پرهيز كنيم و در برابر نااميديها، شكستها و پيشامدهاي غيرمنتظره نيز هرگز سستي از خود نشان ندهيم زيرا در هر حال زندگي و طبيعت داراي قوانيني است كه تمام آنها مورد پسند ما نيست. به طور مثال تعداد كمي از آرزوهاي جواني صورت حقيقت به خود ميگيرد، چيزي كه در اين ميان بسيار مهم است طرز برخورد افراد با مشكلات زندگي است و بهداشت رواني هر شخص مربوط به اين طرز برخورد ميباشد. ممكن است هيجانات و فشارهاي روحي در زندگي روزمره باعث بروز بيماريهاي متعدد در ارگانهاي مختلف بدن گرديده و لازم است از آنها پيشگيري به عمل آيد، لذا رعايت اصولي در پيشگيري از اين امر مهم، فوقالعاده حائز اهميت است. اهم اين نكات عبارت است از :
1ـ نسبت به ادامه زندگي هرگز بيعلاقگي نشان ندهيد.
2ـ فعاليت اجتماعي خود را با تحمل بدني خود متناسب كنيد.
3ـ در مقابل مصائب سخت و ناگوار مقاوم بوده و هرگز سستي از خود نشان ندهيد.
4ـ متكي به خود و خداي خود باشيد.
5ـ در تمام كارها توكل بر خدا كنيد و با انجام فرايض ديني هميشه به ياد خدا باشيد كه اين امر در فرو نشاندن بسياري از هيجانات اين جهان مادي و معطوف نمودن ذهن به جهان ابدي بسيار مؤثر است.
6ـ اميال و آرزوهاي خود را كنترل كنيد.
7ـ با همه افراد به ويژه با خانواده و بستگان خود با احترام رفتار كنيد و هرگز درصدد توهين و تحقير كسي نباشيد.
8ـ خندان و گشادهرو باشيد.
9ـ به شيوهاي واقعبينانه عمل كنيد و از اوهام و خرافات برحذر باشيد.
10ـ حسود و كينهتوز نباشيد و از حسرت بپرهيزيد.
11ـ توقع بي جا و بي مورد نداشته باشيد.
12ـ از تلقينات سوء و ناهنجار اجتناب كنيد.
13ـ از سوء ظن جداً بپرهيزيد.
14ـ واقع بين و خوشبين باشيد.
۱5ـ از آنچه انسان را زياد هيجان زده ميكند بپرهيزيد.
16ـ انعطافپذير باشيد و در برابر رفتار ديگران گذشت را هرگز فراموش نكنيد.
17ـ از مبارزه و مواجهه با مشكلات زندگي هرگز نااميد نشويد.
18ـ رفتاري متناسب با سن و شخصيت خود داشته باشيد.
19ـ به اندازه كافي استراحت نماييد و از شب زندهداري خستهكننده بپرهيزيد.
20ـ در حد اعتدال غذا بخوريد و تغذيه سالمي داشته باشيد.
21ـ هفتهاي يك بار استراحت نموده و سالي يك ماه نيز به گردش و تفريح بپردازيد.
22ـ ورزش و استنشاق در هواي آزاد و پاك را فراموش نكنيد.
23ـ به سوي طبيعت برويد، زيباييهاي طبيعت را ببينيد، به آنها بينديشيد و به خوبيها فكر كنيد.
24ـ براي انجام كارهاي فكري جاي راحت و خلوتي را انتخاب كنيد.
25ـ از داد و فرياد بيهوده خودداري كرده و در مقابل مسايل روزمره خونسردي خود را حفظ نماييد.
26ـ وقتي عصباني هستيد، عصبانيت خود را با يك فعاليت بدني بيرون بريزيد.
27ـ از پرخوري پرهيز نموده و وزن خود را در حد متناسبي حفظ نماييد.
28ـ هرگز در اختلافات ديگران مداخله نكنيد، مگر در فرصتهاي مناسب و در محيط آرام و آنهم صرفاً براي رفع اختلافات طرفين.
29ـ مشكلات عاطفي خود را در سينه دفن نكنيد، اگر درد دلي داريد با افراد مورد اعتماد به درد دل بپردازيد تا موجب تسلي خاطر و آرامش شما گردد.
30ـ حتيالامكان هر مشكل را حل شده تصور كنيد و در فرصتهاي مناسب در حل آنها بكوشيد تا از بروز هيجانات در امان باشيد.
31ـ اگر در آنِ واحد با چند مشكل مواجهيد بهتر است آنها را يك به يك حل كنيد.
32ـ از مراقبتهاي پزشكي غافل نباشيد.
33ـ براي انجام كارهاي روزمره برنامهريزي صحيحي داشته و از عجله كردنهاي بي مورد بپرهيزيد.
هشت روش براي ايجاد روابط بهتر 1ـ خود را دوست بداريد. 2ـ دوستان خود را به درستي انتخاب كنيد. 3ـ زماني را به دوستان خود اختصاص دهيد. 4ـ اولين قدم را شما به سوي دوستانتان برداريد. 5ـ با دوستان خود آن چنان رفتار كنيد كه دوست داريد با شما رفتار شود. 6ـ موارد كوچك را در نظر بگيريد. (امور بسيار ناچيز دوستانتان را به آنان يادآوري كنيد) و بگذاريد آنان احساس كنند كه از اهميت ويژهاي برخوردار هستند. 7ـ به سخنان دوستتان گوش فرا دهيد. 8ـ وفادار باشيد
استعمال دخانيات يکی از عاداتی است که موجب تباهی سرمايه های اساسی يعنی نسل جوان هرجامعه است . امروزه در اغلب کشورهای جهان استعمال سيگار يکی از مشکلات حاضر است که گرايش به آن فقط نوعی وابستگی روانی است و عادتی نامطلوب وسماعد کننده ساير اعتبارات است . بررسی و تحقيقات متعدد جهانی نشانگر اين مسئله است که مردان بيش از زنان وافراد بی سواد بیيشتر با سوادها سيگاری هستند ودرصد بالايی از افراد سيگاری درسنين زير 20سالگی به استعمال دخانيات روی می آورند اگر هرفرد از تاثير نا مطلوب مصرف سيگار برسلامت جسمی وروانی خود وخانواده هاش مطلع بوده و آن را باور داشته باشد هرگز سيگار نمی کشد . سيگار بيش از 4 هزار نوع ماده سمی دارد وبيش از 22 نوع ماده سرطانزا دردود سيگار وجود دادر که برای افراد سيگاری وغير سيگاری زيان آور است وموجب بروز انواع بيماريها می شود .
چرا نبايد سيگار کشيد؟ سيگار دارای سم کشنده نيکوتين است ودرهر نخ سيگار 10 ميلی گرم از اين سم وجود دارد . کشيدن سيگار سبب ورود تدريجی موادسمی به بدن شده واز راه گردش خون در تمام اعضای بدن منتشر می گرددد ودير يا زود عوارض وبيماريهايی متعددی ايجاد می کند . هرسيگار 12 دقيقه ازطول عمر فردسيگاری کم می کند . وقتی سيگار می کشيد چه می شود ؟ کسی که سيگار می کشد زود سرما می خورد ، آنفلوآنزا می گيرد ، حس چشايی وبويايی اش ضعيف می شود واز مزه غذا لذت نمی برد . همچنين دندانهايش در معرض فساد وپوسيدگی قرارمی گيرد و امکان ابتلا به بيماريهای ريوی ، قلبی ، عروقی ، مغزی و انواع سرطانها درفرد سيگاری بيشتر می شود .
چگونه دود سيگار به اطرافيان صدمه می زند . دود سيگار نه تنها به فرد سگاری بلکه ساير افراد خانواده و اطرافيان را درمعرض خطر سيگا رقرارمی دهد . کودکانی که والدينشان سيگا رمی کشند ، بيشتر دچار بيماريهای تنفسی وعفونتهای ريوی مس شوند و معمولا دير رشد می کنند . هم چنين دود سيگار برجنين درحال رشد اثر می گذارد به طوری که ممکن است باعث تولد نوزادانی با وزن غير طبيعی شود ويا احتمال دارد کودک سقط شود يا مرده به دنيا بيايد . نارسايی تنفسی نوزاد از عوارض شايع دود سيگار می باشد که از مادران سيگاری در نوزادان مشاهده می شود. همه می دانيد سيگار دشمن سلامتی است
اگر سيگار نکشيد چه می شود؟ سلامت جسم وروان خودرا حفظ می کنيد . ازابلابه بيماريهای خطرناک مانند سل درامانيد. از وقت خود استفاده بهينه می کنيد . درکم کردن آلودگی هوا موثريد . درانجام کارها تمرکز بيشتر وخطای کمتری داريد. درهرمحفل شاداب وبانشاط ظاهر می شويد . اعتماد به نفس داريد . به حقوق ديگران احترام می گذاريد . دربرنامه های گروهی فعال وسرزنده هستيد از مزه غذاها لذت می بريد . ازاتلاف پول خود جلوگيری می کنيد. بهداشت فردی وحيط را بيشتر رعايت می کنيد. خسارات ناشی از آتش سيگار را کاهش می دهيد. مانع خروج ارزاز کشور می شويد .
برای جلوگيری از ايجاد عادت به سيگار چه بايد کرد؟ مهارت نه گفتن را تقويت کنيد . روزانه 30 دقيقه نرمش کنيد درانتخاب دوست دقت کنيد . ائقات فراغت خودرا با پياده روی ، دوچرخه سواری و...را پرکنيد ازراهنمايی هاوتجارب والدين و بزرگترهايتان استفده کنيد. درانجام کارها آرامش خودرا حفظ کنيد
منبع : سایت نشاط
استعمال دخانيات پديده ای زيان بخش برای سلامت عمومی است که نه تنها موجب بيماريها ومرگ ومير ناشی از آن می شود بلکه از نظر اقتصادی نيز به فرد و جامعه خساراتی راوارد می کند . برطبق آمار، درحال حاضر 1/25 ميليارد نفر از جمعيت جهان سيگاری هستند وساليانه 4 ميليون نفردرجهان به علت ابتلاء به بيماريهای ناشی از اسعمال دخانيات می ميرند (يعنی هر7 ثانيه يک مورد مرگ ) درکشور ما نيزر ساليانه 50 هزار نفر دراثر ابتلابه اين بيماريها می ميرند (يعنی هر10 دقيقه يک مورد مرگ ). ازسوی ديگر خسارت روزانه مصرف دخانيات وهزينه بيماريهای ناشی از آن 9 ميليارد تومان محاسبه شده است . مواد تشکيل دهنده دود سيگار دراثر پک زدن به سيگار ، دود آن هم وارد دهان وريه وهم وارد محيط م یشود . اين دود از نيکوتين که اعتياد آور ومحرک است وهم از موادی که سرطانزا است وساير مواد ديگر تشکيل شده است ، موادی مانند فنل ، نيکل ، ارسنيک ، کرزول و... مونواکسيد کربن (CO) موجود دردود سيگار موجب افزايش غلظت خون ودرنتيجه باعث خستگی زود رس ، کاهش قدرت عضلانی ، عوارض پوستی وعصبی می شود .
سيگار وبيماريها از ميان شايع ترين بيماريهايی که با کشيدن سيگار (درفردسيگاری ) درارتباط است می توان به موارد زير اشاره نمود: 1. بيماريهای قلبی _ عروقی 2. بيماريهای بدخيم مانند : انواع سرطان معده ، مری ، حنجره ، کبد ، کليه و... 3. بيماريهای روان شناختی مانند : افسردگی 4. بيماريهای دستگاه گوارش 5. بيماريهای توليد مثل مانند: نارسايی تخمدان 6. بيماريهای ريوی مثل : سيگار کشيدن همچنين موجب : - سرفه ، تنگی نفس ، کاهش اشتها ، تضعيف حواس چشايی وبويايی ، تغيير رنگ دندانها وانگشتان ، بوی بد دهان ، مو ولباسها می شود. افرادی که سيگار نمی کشند امادرمعرض دود مستقيم وغير مستقيم يک فرد سيگاری قراردارند، درمعرض بيماری قراردارند، ازقبيل: افزايش خطر ابتلاء به سرطان - سرفه ،سردرد تحريک چشمها وگلو عطسه ، آبريزش بينی تهوع - مشکلات تنفسی - افزايش ضربان قلب ترک عادت به سيگار کشيدن
نکات زير به فرد کمک می کند تا سيگاررا ترک کند: 1. تهيه فهرستی از دلايل ترک سيگار ،اين فهرست بايد درجايی گذاشته شود که مرتبا ديده شود . 2. تعيين تاريخ معينی برا ی کشيدن آخرين سيگار بهتراست اين تاريخ به اعضای خانواده ودوستان اعلام شود . 3. تدارک جعبه کمکهای اوليه ، محتويات شامل : آدامس بدون شکر ، تکه ههای هويج و... است بهتر است اين جعبه درماشين ، کشوی ميز ، کيف يا جيب گذاشته شود تادردسترس باشد . 4. خلاصی از زير سيگاری ، کبريت وفندک برای مبارزه با نشانه های قطع نيکوتين : آبو آبميوه بايد فراوان نوشيد باميل شديد به سيگار کشيدن مبارزه کرد . به خود آرامش داد . ورزش کرد نشانه های قطع نيکوتين نشانه های واقعی بهبود است
هنگامي كه نوزادي متولد مي شود و گريه هاي او به صدا در مي آيد ،اين فريادها تنها يك مفهوم دارد،چرا؟ نوع خلقت آدمي به گونه يي است كه او پرسشگر به دنيا مي آيد .اوج پرسشگري و خلاقيت در ابتداي زندگي انسان شكل مي گيرد .كودكان با رفتارهاي خود ، هميشه آدمي را مبهوت مي كنند؛ چشماني كه دائم در حال جست و جو است و گويش هايي كه منتظر كوچكترين تحريك براي پيدا كردن منبع صدا و اندامي كه با خستگي ناپذيري به هر گوشه يي سرك مي كشد .يك كودك دو يك يا سه ساله در طول روز از يك ورزشكار حرفه يي بيشتر حركت و بيش از يك نوار ضبط صوت صحبت مي كند . گاهي آنقدر انرژي دارد كه براحتي به خواب نمي رود.انسان با روحيه خلاقي پا به دنيا مي گذارد و تنها اين بزرگسالان هستند كه به واسطه جهل ،اين روحيه را نابود مي كنند. در كشورهاي جهان سوم ، انسان ها بيشتر دوست دارند كه از كودكان ، انسانهايي مطيع و حرف گوش كن پديد آورند و براي رسيدن به اين هدف ۀنخستين اقدام ، قرباني كردن روح خلاقيت در وجود كودكان است و در همين مرحله مهم زندگي است كه انسان شانس تبديل شدن به يك انسان خلاق را براي هميشه از دست مي دهد ، زيرا انسان تنها از طريق پرسشگري است كه مي تواند راه خود را براي رسيدن به تكامل بيابد . كودكان براي نخستين بار اثبات مي كنند كه انسان ها براي زندگي كردن و شناخت دنياي اطراف خود چقدر در جهل بسر مي برند و ترس از آشكار شدن از اين حقيقت ،فريادهاي بلندي را سبب مي شود و باعث مي شود سوالات مكرر و فراوان كودكان كه با چراهاي فراوان آغاز شود ، در مدت زمان كوتاهي بدون شنيدن پاسخ درست در نطفه خفه شود و كودكان آرام آرام تبديل به موجودي مطيع و بدون هدف مي شوند كه تنها در بزرگسالي در آرزوي آن بسر مي برند كه كسي دست آنان را بگيرد و به سر منزل مقصود برساند. براستي كودكان ما در ابتدا بزرگترين شانس را براي داشتن يك زندگي سعادتمند دارا هستند.آنها با سوالات مكرر ،در تلاش براي آشكار كردن حقايق زندگي مي كوشند ،اما حيف كه بعد از گذشت چند سال ، شاهد آن مي شويم كه ديگر از آن كودك جست و جو گر خبري نيست ! اگر كسي بخواهد به روح خلاقيت دست يابد ، تنها كافي است از نزديك نظاره گر رفتار يك كودك چند ساله باشد و حتي روزها لحظاتي هر چند كوتاه با او همبازي شود ، در اين مرحله انسان مي تواند خلاقيت را با تمام وجود احساس كند.او مشاهده خواهد كرد كه يك كودك صد بار هم كه به زمين مي خورد ، برمي خيزد و در انجام كارها به قدري پشتكار دارد كه هر انسان بزرگسالي را كلافه مي كند .آ در اين دنيا آنها بزرگترين آموزگاران آموزش دهنده خلاقيت هستند. دكتر جرج ميدل ، برنده جايزه نوبل بيان مي كند : آموزشهاي فعلي باعث مي شود فرصتهاي آموزشي براي كودكان از دست برود ، زيرا قدرت آموختن كودك مهم شمرده نمي شود و آموزش درستي به كودكاني كه به آموزش عشق مي ورزند داده نمي شود. آلبرت انيشتين در خاطرات خود بيان مي كند : ” نظريه نسبيت نمي توانسته در دوران بزرگسالي من شكل گرفته باشد ،زيرا آدمي در يزرگسالي فرصتي براي انديشيدن به فضا و زمان ندارد.اينها چيزهايي است كه وقتي كودك بودم به آنها فكر كرده ام .“ ” اريك اريكسون “، روانشناس بزرگ ،از استادي در وجود آدمي نام مي برد كه او را كودك فاتح مي خواند و” اريك برن “ از موجودي درون انسان نام مي برد كه به آن پروفسور كوچولو مي گويد. در همان دوران كودكي ،پروفسور كوچولو به جست و جوگري مشغول است و در اين زمان تنها بايد شرايطي را براي كودكان به گونه يي برنامه ريزي كرد كه اين پروفسور كوچولو تخريب نشود و همين دانشمند وجود آدمي است كه مي تواند زمينه ساز تبديل يك كودك به دانشمندي عالي قدر و انساني متكامل شود . يكي از راه هايي كه شما مي توانيد سبب جاري شدن رودخانه انديشه كودكان به درياي خلاقيت خود شويد ، مشاهده رفتار كودكان و دقت در رفتارهاي جست و جو گرانه آنها است ،شما مي توانيد از اين طريق خلاقيت را فرا گيريد . بي شك دانشمندان نيز رفتاري كودكانه دارند و اين همان پروفسور كوچولويي است كه اكنون تكامل يافته است. پس، از امروز به كودكان خود با ديد ديگري بنگريد و تلاش كنيد در مورد آنها علم و دانش خود را افزايش دهيد .علاوه بر آنكه از پروفسور كوچولو چيزهاي فراواني فرا مي گيريد ، سعي كنيد راه رشد او را براي هميشه محدود نكرده و او را نابود نسازيد، زيرا بناي يك جامعه سعادتمند با كمك همين كودكان ريخته مي شود نويسنده : حميد ميرزاآقايي
چکيده: يکي از مهمترين تکنيکهايي که باعث افزايش قدرت يادگيري مي شود، افزايش فعاليت ذهني است. ميزان واکنش ما نسبت به مطالب تحت تاثير حالات روحي، علايق، انگيزه ها و فنون مورد استفاده در مطالعه تغيير مي کند. هر چقدر اين واکنش نسبت به مطالبي که مطالعه مي کنيم بيشتر باشد، آنها بيشتر و بهتر در ذهن ما جاي خواهند گرفت. براي ايجاد واکنش فعالانه ذهن مي توانيد از روشهاي معرفي شده در اين مقاله استفاده کنيد.
1- گرم کردن: ذهن ما نيز مانند جسم ما براي اينکه ورزيده تر باشد و کارش را بهتر انجام دهد، نياز به گرم کردن دارد. در پانزده دقيقه اول مطالعه نيروي ما صرف گرم کردن مغز در جهت تمرکز روي موضوع مورد نظر مي شود. بنابراين کارآيي فرد در 15 دقيقه ي اول کمتر است. حتما تا به حال متوجه شده ايد که در دقايق اول امتحان فهم سوالات و پاسخ دادن به آنها تا اندازه اي مشکل است. اما بعد از چند دقيقه با سهولت بيشتري موفق به پاسخ دادن به سوالات مي شويد. پس اگر شروع درسي برايتان مشکل بود، دلسرد نشويد و به مطالعه ادامه دهيد. وقتي ذهنتان آماده شد با سرعت بيشتري مطالب را فرا خواهيد گرفت. بطور کلي بهترين راه براي گرم کردن ذهن، مرور مطالب گذشته است. اين کار علاوه بر آماده کردن مغز، باعث مي شود که بهتر بتوانيد بين معلومات جديد و دانسته هاي قبلي ارتباط برقرار کنيد.
2- تکرار کردن: همانطور که ذکر شد، مرور و تکرار مطالب گذشته به فهم مطالب جديد کمک قابل توجهي مي نمايد؛ چون باعث مي شود ذهن فعال تر شود.
3- اثر "بالارد": اين اثر مربوط به قسمت ناخودآگاه ذهن مي باشد. در حقيقت بعد از مطالعه قسمتي از مغز هنوز به فعاليت خود در زمينه يادگيري و يادآوري مطالب خوانده شده، ادامه مي دهد. درست مانند وقتي که پا را از روي پدال گاز برمي داريد، اما ماشين هم چنان به حرکت خود ادامه مي دهد. براي تقويت و ادامه اين حرکت ذهني بايد: اولا، نسبت به مطالب در خود علاقه ايجاد کنيد، زيرا ثابت شده مطالب مورد علاقه زمان کمتري مي برد. حتي تظاهر به داشتن علاقه به يک مطلب قدرت يادگيري را افزايش مي دهد. ثانيا، در خود انگيزه ايجاد کنيد. اهميت يادگيري مطالب را براي خود مشخص کنيد تا با هدف و انگيزه بيشتري مطالعه کنيد. ثالثا، پس از مطالعه مطالب مشکل، به ذهن خود کمي استراحت دهيد. چون هر چقدر مطالب مشکل تر باشد و قواي ذهني بيشتري را بکار گيرد، حرکت ناخودآگاه ذهن بيشتر خواهد بود. جالب است بدانيد بسياري از کشفيات مهم مانند کشف انسولين که توسط "بانتينگ" صورت گرفت، در اثر فعاليت قسمت ناخودآگاه ذهن و در خواب حاصل شده است.
انگيزه مثبت ، ما از يك فرد عادي به يك فرد خارق العاده تبديل مي كند . خوش ترين خير اين است كه كودك شما به طور مادرزاد داراي انگيزه طبيعي است . براي افزايش انگيزه اجازه دهيد شش محرك در نگرش شما و محيط اطرافتان نفوذ كند.
-در خانه فضايي مهيج و سالم براي يادگيري ايجاد كنيد.
-ذهن خود و كودكتان را به طور مستمر مشغول به موضوعات مثبت كنيد.
-همواره خود و كودكتان در كنار كساني قرار گيريد كه انگيزه ها و اعمال مثبت را در زندگي القا مي كنند (اجازه ندهيد كساني كه افكار منفي دارند يا موجب نااميدي افراد مي شوند ، بر شما تاثير بگذارند.)
-براي پيش راندن انگيزه هاي خود و كودكتان همواره از نيروي خودتلقيني و خودباوري مثبت استفاده كنيد.
-هرگز ذهن كودكتان را ضميمه ذهنيات خودتان نكنيد.همواره استقلال خلاق را در او ترغيب كنيد.
-كودكتان را با دنياي زنان و مردان بزرگ ،مانند مخترعين ،متفكرين ،سياستمداران ،دانشمندان و هنرمندان آشنا كنيد.
اگر كودك انگيزه قوي دارد ، احتمالا پدر و مادر هر دو نگرش مثبت نشان مي دهند، در غيراينصورت بايد در نقش مادر و پدري خود بازنگري كنيد.
آيا با رفتاري خنثي و بي علاقه ، با كار فرزند برخورد كرده ايد ؟
آيا او را به خاطر عدم موفقيتش تنبيه كرده ايد؟
آيا او را در حضور ديگران شرمنده و تحقير كرده ايد؟
آيا او را به خاطر تفاوتهايي كه با ديگران دارد، مسخره كرده ايد؟
آيا در روند رشد كودكتان از او دور بوده ايد يا كاملا شركت نداشته ايد؟
آيا انتظارات سطح بالا و فوق عالي از او داشته ايد ، انتظاراتي غيرواقعي ؟
ديويد لوئيس ( David lewis) روان شناس توصيه مي كند: كودكتان را تشويق كنيد بعضي از وظايف منزل را بر عهده بگيرد. براي پسرها هم به اندازه دخترها و براي هر كاري در منزل مسووليتي را مشخص كنيد. تحقيقات نشان مي دهند كه انجام چنين كارهايي موفقيت به همراه دارند.
اگر كودك شما باور كند كه مي تواند موفق شود مانند يك فرد موفق احساس و عمل خواهد كرد.فهرست زير را مي توانيد به عنوان دوازه فرمان براي نگرش مناسب در قبال كودكتان ،به كار بريد.
-با هوش
-موفق
-خلاق
-هوشيار
-عاشق يادگيري
-زيرك
-سخت كوش
-مفيد و ياري دهنده
-صميمي و غمخوار
-مستقل
-خوش سيما
-شاد،
هر كجا برود با خود شادي به همراه مي برد اگر اين دوازده فرمان را به خاطر داشته باشيد ،باور كنيد و با رفتار مهربان خود ، نشان دهيد كه در باور خود صادقيد ، كودك شما مانند يك فرد موفق احساس و عمل خواهد كرد. اگر سطح توقعات شما بالاتر از توان كودكتان باشد ،او را مضطرب و مشوش خواهد كرد. با كم شدن اعتماد به نفس ،خرفت و تنبل و بي علاقه خواهد شد و استعداد نبوغ او كاهش مي يابد.